Waarom 'NEE' geen goed idee is...

Je hond springt in de zetel, graaft gigantische putten, bijt in je handen of trekt je bijna omver om naar de hond aan de overkant van de straat te kunnen.

Een veel voorkomende reactie is dan "Nee!"

En soms lijkt dit (even) te werken, maar in veel gevallen blijven de honden gewoon lekker hun ding verder doen, wat gevolgd wordt door opnieuw een "Nee", en zelfs een derde en vierde keer...

Best frustrerend, want waarom luistert je hond nu niet gewoon? Je zei toch duidelijk "NEE!"

Maar wat heeft hij eigenlijk geleerd? Waarschijnlijk niet wat je denkt.

Nee is voor je hond gewoon geluid

Woorden hebben voor honden geen betekenis van zichzelf. "Nee" is voor je hond niet meer dan een reeks klanken, tenzij je het hem stap voor stap hebt aangeleerd, en dan nog vertelt het woord hem enkel dát hij iets moet stoppen, niet wát hij in de plaats moet doen. Vergelijk het met iemand die tegen jou "WAAAAT!" roept terwijl je een kop koffie inschenkt. Je stopt misschien even, verrast door de harde toon, maar je hebt geen idee wat er eigenlijk van je verwacht wordt.

Datzelfde overkomt je hond. Hij onderbreekt zijn gedrag, niet omdat hij begrijpt dat springen ongewenst is, maar omdat een plotse, scherpe klank hem doet schrikken of stilvallen. Het is een reflex, geen inzicht.

En wanneer we vaker "nee" zeggen, raakt onze hond zelfs gewoon aan dat geluid, waardoor hij mogelijks niet meer zal reageren.

Wat je hond wél leert

Terwijl "nee" hem niets leert over wát hij anders moet doen, leert het hem wel iets anders: dat springen, blaffen of trekken ervoor zorgt dat jij reageert. En reageren, dat is wat de meeste honden willen.

Want ook negatieve aandacht is aandacht, en dat is voor een hond vaak nog altijd beter dan geen aandacht.

Een "nee" die je uitspreekt terwijl je opkijkt van je telefoon, je stem verheft of naar je hond toe stapt, is voor hem een signaal dat zijn gedrag werkt. Hij krijgt op dat moment waar hij op uit was: aandacht.

Onbedoeld wordt hij dus beloond, en zorg je ervoor dat hij bevestigd wordt in zijn gedrag.

Waarom het dan soms tóch lijkt te werken

Een hard "nee" kan gedrag op het moment zelf onderbreken. Dat klopt, en daarom voelt het alsof het werkt. Maar onderbreken is niet hetzelfde als aanleren. Zodra de situatie zich opnieuw voordoet, herhaalt je hond zijn negatieve gedrag, want hij heeft niet geleerd wat we wél van hem verwachten.

Op lange termijn zie je dan ook vaak dat er steeds meer, en meer "nee" wordt gezegd, met steeds minder en minder resultaat.

Wat ik in de praktijk zie

Maar al te vaak kom ik bij mensen die voortdurend "NEE!" zeggen tegen hun puppy, of soms ook hun volwassen hond.

Soms zijn ze dit al weken aan het toepassen, maar helaas zonder resultaat: hun hond luistert niet, blijft opspringen, graven in de tuin, in de zetel springen, bijten in de handen, of tegen het keukenaanrecht springen. Een typisch zinnetje dat ik dan te horen krijg: "Hij is braaf hoor, maar zo koppig."

Van zodra we samen bepalen wat er wél van de hond verwacht wordt, en we hem dit stap voor stap aanleren, zie ik vaak al na enkele lessen verandering.

En nee, die hond is niet plots slimmer geworden. Hij heeft nu gewoon door wat er van hem verwacht wordt.

Wat kan je wél doen

• Beloon wat je wél wil zien. Vb. zit je hond netjes naast je in plaats van te springen? Grijp dat moment en beloon het. Gedrag dat loont, herhaalt zich.

• Leer een duidelijk markeerwoord aan. Een kort woordje of clicker die op het juiste moment aangeeft "dit was juist" is veel krachtiger dan een woord dat enkel zegt "dit was fout".

• Zet in op voorkomen in plaats van corrigeren. Heb je een hond die graag de inhoud van de vuilnisbak inspecteert? Zorg dan dat je de vuilnisbak buiten zijn bereik houdt. Of bijt hij steeds in jouw handen tijdens het begroeten? Geef hem op die momenten iets waar hij wel in mag knabbelen.

• Negeer aandachtvragend gedrag bewust. Als springen of blaffen enkel aandacht oplevert, haal die beloning weg en geef aandacht zodra je hond rustig is.

• Wees voorspelbaar en blijf rustig. Een hond die weet wat er van hem verwacht wordt, hoeft minder te gokken en heeft minder correcties nodig.

Conclusie...

"Nee" voelt voor ons logisch en duidelijk, maar voor je hond is het vaak niet meer dan geluid, gevolgd door iets wat hij stiekem toch wilde: jouw aandacht. Wil je gedrag écht veranderen, kijk dan niet naar wat je wil stopzetten, maar naar wat je in de plaats wil zien. Dat is waar de echte vooruitgang zit.